Interview | Noortje (GL) & Joanne (SGP) over hun overeenkomsten en verschillen

Voor het weekblad van Dag6 interviewde ik in het kader van de verkiezingen Noortje Blokhuis, voorzitter van de jongerenvereniging van GroenLinks, en Joanne Ligthart, secretaris van de SGP-fractie in haar woonplaats. Het dubbelinterview verscheen in het nummer van 24 februari 2017

De wereld volgens Noortje & Joanne

De verkiezingen komen eraan. Vorige week trapten we af met Don Ceder (CU) en Julius Terpstra (CDA). Vandaag voeren Noortje (25, voorzitter DWARS) en Joanne (27, fractiemedewerker SGP in Sliedrecht) het hoogste woord. Over rentmeesterschap, voltooid leven en de rol van de vrouw.

 

Voor Noortje betekenen de komende verkiezingen veel vergaderen, campagne voeren, meedoen aan debatten en interviews. Het is intensief. En heel spannend. ‘Ik heb goede hoop voor GroenLinks. Hoeveel zetels? Nou, laten we 15 zeggen.’ Voor Joanne is het iets minder spannend, vanwege de trouwe SGP-achterban waarvoor thuisblijven sowieso geen optie is. ‘Het kan wel schommelen tussen 2 of 3, met die derde zetel kunnen we ook dolgelukkig zijn.’ Toch wordt in het SGP-kamp ook stiekem gedroomd. Joanne hoort bijvoorbeeld geluiden van CDA-stemmers die rondkijken bij andere partijen met christelijke normen en waarden. ‘Dan hoor je dat ze SGP betrouwbaar vinden, een stabiele factor in de kamer. Daardoor overwegen mensen waarvan je het niet verwacht toch SGP te stemmen. Het zou wel leuk zijn, een vierde zetel …’

 

Nee, ze zouden nooit op elkaars partij stemmen, daarvoor is hun visie op de wereld te verschillend. Maar toch, er zijn waarden die ze samen delen. Zo schreef Noortje laatst nog een blog waarin ze – met een kwinkslag – bepleitte dat het verkiezingsprogramma van GroenLinks bijbelser is dan dat van de SGP. Want zorg voor elkaar en de schepping, dat klinkt wel heel bekend voor een christen. ‘Maar juist het belang van sociale gerechtigheid is waarom ik een meer linkse politiek nastreef. Net als de focus op duurzaamheid.’

 

Het is dus niet heel vreemd dat de gereformeerd opgevoede Noortje bij GroenLinks belandde. Vader en moeder stemden CDA of CU, maar hadden verder weinig met politiek. En hoewel ze zichzelf geen christen meer zou noemen, is de liefde voor de bijbel altijd gebleven. Hoe kan het ook anders, als bijbelwetenschapper. ‘Ik zie nu – en dat vind ik ironisch, want ik heb dat lang niet gezien – dat veel van de idealen die ik nastreef zo uit de bijbel zouden kunnen komen. Maar dat zit denk ik ook in onze gekerstende samenleving, onze ideeën over goed en slecht komen nog steeds voort uit bijbelse normen en waarden.’

 

Bij de SGP zijn die normen en waarden de spil van de campagne. Het thema ‘Voor het leven’ focust op beschermen van leven waarmee de christelijke partij zich nadrukkelijk profileert op de medische-ethische kwesties als abortus en euthanasie. Een focus die Joanne aanspreekt. Een andere partij dan de SGP is eigenlijk nooit echt in the picture geweest, al betekent dat niet dat ze zich klakkeloos bij de partij aansloot.

 

Het ging thuis wel vaak over politiek. Joannes vader had een duidelijke politieke voorkeur en lokte thuis graag discussies uit. ‘Ik ben in mijn omgeving wel altijd het SGP-meisje geweest, maar ik ben wel bijdehand genoeg om zelf na te denken over of ik daar ook achter stond.’ De bijbelse standpunten van de partij waren daarin doorslaggevend. ‘Het zijn normen en waarden waar ik me in herken en waar ik mijn leven naar wil inrichten.’

 

jeugdig enthousiasme

Politiek en jongeren, over het algemeen vormen die twee geen gelukkig huwelijk. Toch trekt de politiek aan deze twee jonge vrouwen. Noortje: ‘Politiek gaat juist over de toekomst van jongeren. Nog meer dan die van ouderen omdat jongeren langer moeten leven met de gevolgen van politieke besluiten. Ik merk dat politiek als saai of een ver-van-je-bed-show wordt ervaren. Maar politiek gaat over alles, over dingen die zo met het leven te maken hebben dat je er niet voor weg zou moeten lopen.’

Joanne: ‘Politiek beïnvloedt heel veel dingen uit je dagelijks leven, meer dan mensen denken. Veel mensen gaan een keer in de vier jaar stemmen en daar laten ze het bij. Terwijl je juist constant bezig zou moeten zijn met het uitdragen van je overtuigingen en input blijven geven bij volksvertegenwoordigers.’

Noortje: ‘Ja, het is idealisme, maar ook verantwoordelijkheidsgevoel. Ik denk dat dat idealisme bij jongeren meer voorkomt en wij als DWARS daarom soms ook radicalere standpunten hebben dan GroenLinks. Zij moeten meer samenwerken en dus water bij de wijn doen. Wij kunnen echt ons eigen geluid laten horen en daarmee GroenLinks ook scherp houden.’

Joanne: ‘Het is goed om jongeren in de politiek te hebben omdat zij nog niet in een stramien zitten. Ze willen hun idealen nastreven en kennen de teleurstellingen van het leven nog niet. Juist die combinatie van enthousiaste jongeren en ervaren ouderen in de politiek kan heel mooi zijn.

Noortje: ‘We proberen jongeren bij de politiek te betrekken door veel te doen met filmpjes op social media. Lange lappen tekst, dat werkt niet.’

Joanne: ‘Wat dat betreft inderdaad een compliment voor de mediastrategie van GroenLinks. Ik weet niet hoe, maar ik kom al weken een GL-filmpje tegen als ik door Facebook scroll.’

Noortje: ‘De beste manier om mensen te bereiken blijft altijd persoonlijk contact. Maar het zit ‘m ook in de onderwerpen. We merken dat privacy en duurzaamheid bijvoorbeeld veel meer leeft onder jongeren dan oude mensen.’

Joanne: ‘Bij SGP is dat wel anders. Daar kiezen jongeren meer uit principe. In onderwerpen als privacy loopt SGP niet bepaald voorop. De focus van het programma ligt daar deze campagne ook niet. Het programma is vooral: stem voor het leven. Duurzaamheid komt er dan wat bekaaid vanaf. Het zijn heus geen slechte ideeën, maar er had wel wat meer aandacht voor mogen zijn. Zeker omdat het thema heel erg past in de huidige tijd.’

Noortje: ‘Maar zelfs met de focus op leven verbaast het mij wel dat de SGP niet meer inzet op rentmeesterschap. Je zou denken dat dat wel makkelijk te verkopen is aan de SGP’ers.’

Joanne: ‘Ja, maar de achterban bestaat ook voor een groot deel uit boeren. Daar wordt ook rekening mee gehouden. Er is zeker wel aandacht voor rentmeesterschap in landbouw en visserij. Ik moet eerlijk zeggen dat mijn eigen focus ook niet bij duurzaamheid ligt. Maar als ik lees dat GroenLinks het heeft over koeien in de wei en rondscharrelende kippen, denk ik wel: idealen zijn mooi, maar de werkelijkheid is niet zo romantisch. Er zijn veel geboden en verboden gericht op duurzaamheid, maar niet alles heeft effect.’

 

één-nul

Waar hun partijen wel lijnrecht tegenover elkaar staan, is op het gebied van medisch ethische kwesties. Zo zou het voor Joanne ‘onmogelijk’ zijn op GroenLinks te stemmen vanwege hun standpunten over het begin en einde van het leven en de waarden die daarbij horen. ‘Mijn dagelijkse uitgangspunt – dat God leven geeft en neemt – staat jullie partijprogramma zo haaks op, dat ik direct al afhaak. Los van alle andere goede uitgangspunten.’

Noortje: ‘Wat ik belangrijk vind is dat mensen een eigen keuze hebben. Dus als iemand zelf zegt: nu is het genoeg geweest, moet aan die keuze gehoor worden gegeven. Dat geldt ook voor zwangerschap. Als je leven begint met ongewenst geboren worden, sta je al één-nul achter.’

Joanne: ‘Je zegt dat iedereen over zijn eigen leven mag beslissen, maar een ongewenst kind dat één-nul achter staat, heeft de kans om met twee-één voor te komen. Maar in het geval van abortus kan dat niet meer. Het kind kan dan niet beslissen over zijn eigen leven.’

Noortje: ‘Het verschil is denk ik vanaf wanneer je vindt dat een vruchtje een mens is. Ik ben zelf geen fan van het steeds verschuiven van de abortusgrens. Op gegeven moment is het mensje gewoon af en moet het alleen nog maar groeien. Maar de combinatie van een ei- en een zaadcel is voor mij nog geen mens. Die heeft geen emotie, geen bewustzijn. Ik vind wel dat progressieve politici te weinig benadrukken dat abortus voor moeders heel zwaar is. Het is niet leuk en je doet het niet ondoordacht, het gaat echt over zware zaken. Maar dat je als moeder een zwangerschap moet uitzitten en een bevalling moet ondergaan voor een ongewenst kind, vind ik nog veel onwenselijker.’

Joanne: ‘Speelt levensovertuiging voor jou hier nog een rol in? Of heb je de overtuiging dat elk mens een ziel heeft en dat het begin en einde bepaald is helemaal losgelaten?’

Noortje: ‘Ja. Nouja, ik weet het niet. Een ziel … Ik geloof wel dat er meer is dan alleen materie aan de mens, iets wat je levensadem is ofzo, maar ik kan daar alleen maar over stotteren.’

 

rechtopstaande nekharen

Toen Noortje theologie studeerde, werd ze door haar overwegend mannelijke studiegenoten soms bijna de collegezaal uitgekeken. Ambities om predikant te worden heeft ze nooit gehad. Ze vond eigenlijk dat mannen dat veel beter konden. ‘Tot ik me realiseerde dat ik dat vond omdat ik nog nooit een vrouwelijke predikant had gezien.’

Het ‘vrouwenstandpunt’ van de SGP is voor Noortje de reden dat ze nooit op die partij zou stemmen. ‘Ik vind het heel belangrijk dat een partij de diversiteit van de samenleving representeert. Niet alleen in leeftijd, maar ook in sekse en afkomst. Ik vind het toch pijnlijk dat in 2017 vrouwen nog niet verkiesbaar zijn bij de SGP. Ik vind het zelfs schadelijk voor de emancipatie van de achterban omdat ik denk dat er veel vrouwen zijn – ook bij de SGP – die behoefte hebben aan vrouwelijke rolmodellen.’

Joanne: ‘Denk je dat de politieke rolmodellen daar bepalend in zijn?’

Noortje: ‘Ik denk dat het wel meespeelt. Als degenen die ons land leiden alleen mannen zijn, doet dat onbewust iets met je mensbeeld.’

Zelf is Joanne ook nooit overtuigd geweest van het vrouwenstandpunt van haar partij. Toch heeft het haar er nooit van weerhouden toch SGP te stemmen. ‘De afgelopen jaren is er wel een kentering gekomen, als is het niet heel erg van harte. De verandering is ingezet al zal het heel langzaam gaan. Maar ik ken eigenlijk niemand van mijn leeftijd die met hart en ziel het vrouwenstandpunt van SGP verdedigt. Ik denk dat het een thema is dat door buitenstaanders als iets groots wordt gezien, terwijl het dat voor mensen die SGP stemmen niet is.’

Toch stoort ze zich niet aan het beeld dat de gemiddelde Nederlander heeft van de SGP-vrouw. ‘Het is juist een kans om ze iets te leren over hoe het er werkelijk aan toe gaat. Ik denk dat je mensen kunt verrassen door te laten zien: ik ben een SGP-vrouw, maar ik kom voor mezelf op. Ik ben bijdehand, heb gestudeerd en kan financieel voor mezelf zorgen. Dat kan alleen maar een leuk gesprek opleveren.’

Noortje: ‘Ik geloof absoluut dat jij mondig genoeg bent om op een andere partij te stemmen als je zou willen en dat je niet bij de SGP vandaan gered hoeft te worden. Maar ik had wel heel graag gehad dat ik gered was uit het milieu waar ik me onbewust minderwaardig heb gevoeld als vrouw. Ik denk dat dat per persoon verschilt en ook te maken heeft met hoe eigenwijs je bent of gewoon de dingen neemt zoals ze op je af komen.’

Joanne: ‘Maar dat geldt voor alle idealen. Als ouders ergens in geloven, willen ze dat doorgeven aan de volgende generatie. Dat staat los van het christelijke denken. En ik denk dat er in SGP-kringen niet meer zo over mannen en vrouwen wordt gedacht als buitenstaanders denken.’

Noortje: ‘Wat ik in het partijprogramma van de SGPJ las over ruimte voor arbeidsparticipatie voor vrouwen, kan ik een heel eind in mee komen. Maar als gezegd wordt dat man en vrouw niet gelijk zijn, maar anders geschapen, dat vrouwen van nature een zorgende rol op zich nemen en mannen de leidende rol, gaan mijn nekharen overeind staan.’

Joanne: ‘Haha, ja bij mij ook hoor! Maar ik denk dat er in het algemeen wel veel vrouwen zijn die zich door dat patroon laten leiden. Kijk maar hoeveel vrouwen een parttime baan hebben. Maar veel SGP-vrouwen die ik spreek, zijn er ook van overtuigd dat ze er goed aan doen om te zorgen omdat ze er ook van houden. En anders zijn ze wel mans genoeg om lekker aan het werk te gaan.’

 

Dat Noortje en Joanne idealen hebben, moge duidelijk zijn. Dat ze die ook na de verkiezingen blijven verdedigen ook. Maar dat hoeft niet per se in de politiek, vinden ze. Joanne: ‘Ik werk graag en vind politiek ook leuk, maar een dag heeft maar 24 uur. Ik sluit de lokale politiek niet uit, maar het is niet de enige manier om iets bij te dragen aan de maatschappij. Dat kan ook met vrijwilligerswerk of heel veel andere mooie banen.’

 

Wie is Joanne?

Joanne Ligthart (27) is sinds 2,5 jaar secretaris van de gecombineerde gemeenteraadsfractie SGP-CU in haar woonplaats Sliedrecht. Als grootste partij maken ze deel uit van het college. Joanne studeerde Rechten en werkt als btw-specialist.

 

Wie is Noortje?

Noortje Blokhuis (25) is sinds oktober landelijk voorzitter van DWARS, de jongerenorganisatie van GroenLinks. Daar heeft ze meer dan een dagtaak aan. Noortje studeerde Theologie en woont in Utrecht.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s